Op de DUO-afnamelocatie in Zwolle doen elke week honderden kandidaten hun staatsexamen Nt2. Voor veel mensen is dat een spannend moment: een examen dat veel voor hen betekent, een onbekende omgeving en duidelijke afspraken. Locatieleider Marco Onderberg, senior medewerker Polly Haveman en hun team begeleiden die kandidaten met zichtbaar plezier door het hele proces.

Marco Onderberg en Polly Haveman

Achter de schermen begint elke dag met een kort overleg waarin Marco en Polly samen met de collega’s de planning en bijzonderheden doornemen. Daarna maken ze de zalen klaar, starten de computers op en leggen het benodigde materiaal klaar. Polly is regelmatig het eerste aanspreekpunt achter de balie als de kandidaten binnenkomen. ’s Ochtends begroet ik iedereen met een glimlach.’

Honderden kandidaten per week

Nadat de kandidaten zijn aangemeld is het werk nog niet gedaan.  Marco vult aan: ‘Dan is het knallen: je wilt iedereen op de juiste plek hebben en daarna rustig starten. Het geruststellen van mensen en de dankbaarheid die je ervoor terugkrijgt is misschien wel het leukste van ons werk.’ ‘Meestal nemen we ruim een kwartier de tijd om uit te leggen hoe het examen gaat en begeleiden wij iedereen met het inloggen van hun examen’, vertelt Polly. 

Per dag worden er in Zwolle zo’n vier Nt2-examens afgenomen. Op een drukke dag komen er ongeveer 150 kandidaten. Dat vraagt om duidelijke regels. Examenrondes starten gelijktijdig en moeten rustig en eerlijk verlopen. Bovendien moeten alle DUO-locaties dezelfde lijn trekken, zodat kandidaten niet op de ene plek wel en op de andere plek niet worden toegelaten als ze te laat komen. Polly: ‘Wij zijn best streng hier. Eén minuut is één minuut.’ Dat levert weleens moeilijke situaties op, maar volgens Marco werkt deze duidelijkheid goed. ‘Sinds we dit met zijn allen naleven op de verschillende Nt2-afnamelocaties, zijn er minder laatkomers.’

Omgaan met spanning

Het werk draait volgens beiden vooral om mensen aanvoelen. Polly: ‘Het is mensenwerk, met elkaar en met de kandidaten. Als iemand heel gestrest is of er komt veel emotie bij kijken, wil je die emotie niet versterken, maar probeer je iemand op zijn gemak te stellen.’ Veel kandidaten vinden het examen spannend omdat er veel van afhangt, omdat de taal nog lastig is of omdat de regels anders zijn dan ze gewend zijn.

Die spanning levert soms ook grappige momenten op. Marco herinnert zich een kandidaat die tegen hem zei: ‘Meneer, ik ben een beetje spannend.’ ‘Dat was geweldig hoe ze dat zei. Wij schoten in de lach. We hebben uitgelegd wat ze waarschijnlijk bedoelde en toen moest ze daar zelf ook om lachen.’ Tegelijkertijd zijn er verstoringen die minder grappig zijn, zoals foutmeldingen op computers. Polly: ‘Het is toch techniek. Vaak kunnen we het oplossen. Heel af en toe lukt het niet, maar meestal wel.’

Sommige kandidaten halen het examen niet en moeten nog eens terugkomen. Marco herinnert zich een Nt2-kandidaat die voor de vierde keer examen kwam doen en hoogzwanger was. ‘We gaven haar een andere stoel zodat ze comfortabeler zat. Daar was ze zo dankbaar voor dat ze een geboortekaartje naar ons stuurde en we nog jarenlang kerstkaartjes van haar ontvingen.’

Individueel examineren

Naast de groepsafnames zijn er ook kandidaten die vanwege een handicap, trauma of andere reden een aangepast examen nodig hebben. Deze kandidaten doen hun examen alleen, in een kleine ruimte met supervisie. Marco: ‘Hier zit je dan één op één naast een kandidaat om die te ondersteunen en gerust te stellen. Dan zie je hoeveel je steun kan betekenen.’

Soms is extra maatwerk nodig. Marco zal één kandidaat die bij hem kwam voor het examen Spreken nooit vergeten. ‘We begonnen met het examen en meneer begon heel hard te huilen. Die man had zeven jaar in de gevangenis in Rusland gezeten. Hij werd elke dag verhoord en dat werd opgenomen met apparatuur die er net zo uitzag als mijn apparatuur. Toen heb ik hem koffie laten drinken en tot rust laten komen. Ik heb ervoor gezorgd dat hij de apparatuur niet meer kon zien en hij heeft het examen toch gedaan.’

Samenwerking met het team

Marco bewaakt als locatieleider de grote lijnen en het reilen en zeilen van de gehele afnamelocatie. Polly ondersteunt Marco hierin en daarnaast doen Polly en het team examenleiders vooral het persoonlijke contact in de examenruimte en achter de balie. Die combinatie werkt volgens beiden goed. Marco: ‘Ik heb aan Polly een hele fijne. We hebben veel plezier in ons werk.’ Polly voegt toe: ‘Hoe gestrest we ook zijn of hoe druk het is, er is altijd ruimte voor een grapje. Dat helpt enorm in de samenwerking.’

Ook het contact tussen de toetslocaties en het College voor Toetsen en Examens (CvTE) vindt Marco belangrijk. Volgens hem helpt een locatiebezoek van het CvTE om beter te begrijpen wat er in de praktijk gebeurt. ‘Als je ziet hoe kandidaten binnenkomen, hoe we controleren en wat er in een zaal precies gebeurt, dan valt er veel op zijn plek’, weet hij. ‘Dat wederzijds begrip maakt het werk sterker. Je leert van elkaar wat er nodig is om het proces zo goed mogelijk te laten verlopen.’