Nu de kortste dag achter de rug is en het nieuwe jaar begonnen, is het wel tijd voor een lichtpuntje. Bij de presentatie van de Staat van het Onderwijs 2024 door de onderwijsinspectie nam ik deel aan een workshop over de (achterblijvende) prestaties in het basisonderwijs als het ging om Nederlands of rekenen. De bekende basisvaardigheden dus. Wat niet benoemd werd en mij sindsdien bezighoudt is dat weer andere grafieken een stijging bij Engels te zien gaven.
Het lijkt wel of we het benoemen van positieve punten in het onderwijs vergeten zijn. Terwijl positieve feedback toch meer resultaat heeft. Engels is volgens mij een mooi lichtpuntje. Ook een reden om op zoek te gaan naar meer publiek toegankelijke informatie. Grasduinen naar informatie dus.
De duidelijkste indicatie vond ik in het rapport vaardigheid examenkandidaten 2025 van Cito in opdracht van het CvTE. Voor Engels doet zich in 2025 ten opzichte van voor corona een significante stijging voor van maar liefst 0,32 cijferpunt.
Voor het mbo raadpleegde ik het examenverslag. Voor het examen Engels B1 slaagt 93% met een gemiddeld cijfer van 7,7. Dit is over de afgelopen jaren stabiel. Bij Engels B2 slaagt 83% met een gemiddeld cijfer van 6,7 en is over de afgelopen vijf jaar een lichte stijging te zien.
En het basisonderwijs dan? Daar wordt die stijging in jaarlijkse grafieken wel zichtbaar maar veel structurele aandacht krijgt het niet. Het laatste Peil-onderzoek naar Engels dateert ook alweer van 2018. Toen was de constatering dat de vaardigheid tussen 2012 en 2018 over het algemeen stabiel is gebleven. Het volgende Peil-onderzoek Engels is eind van dit schooljaar. Gekeken wordt naar spreekvaardigheid, gespreksvaardigheid, kijk- en luistervaardigheid, woordenschat en leesvaardigheid. Ben benieuwd of in de uitkomst de gesignaleerde stijgende vaardigheid ook duidelijk en langjarig te zien is.
Ten slotte is er de vaak gerapporteerde constatering dat de vaardigheid in Engels in coronatijd is gestegen. Dat riep al snel de reactie op dat het kwam omdat er meer tijd was voor gamen, films, etc.
Echte harde conclusies zouden meer onderzoek vergen maar de indruk is wel dat het met de vaardigheid in Engels wel goed gaat van basisschool tot voortgezet onderwijs en mbo. Dat is een mooi lichtpuntje om meerdere redenen.
Allereerst dus omdat goede resultaten ook de aandacht verdienen. In de tweede plaats is goede beheersing van het Engels van belang in een steeds verder globaliserende wereld. In de derde plaats is het interessant om te weten waarom het met Engels goed gaat. Dat kan ons ook verder brengen bij bijvoorbeeld de basisvaardigheden. Is het door het gebruik ervan in maar vooral ook buiten schooltijd? In de vrije tijd via social media, Reddit, Discord, films of games? En zouden we die verbinding dan ook niet meer moeten vinden voor vakken als Nederlands en rekenen. Blijft de impact en invloed van de tijd buiten het onderwijs niet te veel buiten beschouwing (die onderwijstijd is maar max 25% van de tijd per dag)?
Het zou goed zijn daar bij de verschijning van het nieuwe Peil-onderzoek Engels, eind van dit schooljaar, eens dieper op in te gaan.
En laten we vooral in 2026 meer lichtpuntjes benoemen.