Op mijn LinkedIn-feed drogen de berichten in juli en augustus een beetje op. Soms zijn er herhalingen van weken eerder; een noeste werker die nog wat post of de oproep voor vacatures “om in de vakantie over na te denken”. Het is geen vakantie voor iedereen. De actuele posts zijn die van kandidaten die staatsexamen voortgezet onderwijs (vo) doen en hun diploma (gelukkig) gehaald hebben, van examinatoren die (terecht) trots zijn dat ze hieraan meewerken en (helaas) ook van kandidaten die nog niet alle voldoendes binnen hebben.
In de zomer doen veel kandidaten staatsexamen voor vmbo, havo of vwo. En daarvoor zijn de laatste jaren jaarlijks zo’n 9.000 aanmeldingen. Ongeveer de helft zijn kandidaten die niet in het reguliere onderwijs zitten maar bijvoorbeeld thuiszitten, of op een school zonder examenlicentie en alsnog een (hoger) diploma willen halen. De andere helft is verbonden aan het voortgezet speciaal onderwijs (vso) en wil langs deze weg een vo-diploma halen. Mooi dat dat kan. Al vind ik dat de inzet moet blijven dat de vso-leerlingen, net als in het vo, via de reguliere weg voor de zomer hun examen moeten doen. Dat moet toch mogelijk zijn door samenwerking tussen vo en vso in een regio.
De leerlingen in het regulier vo-onderwijs doen dus voor de zomer hun examens (en eventueel herexamens). Voor staatexamenkandidaten is het voor en in de zomervakantie nog hard werken. Dat is niet ideaal maar ook moeilijk anders te doen, omdat een beroep wordt gedaan op locaties en docenten van scholen. Die hebben dan hun reguliere werk achter de rug en kunnen en willen hier gelukkig tijd voor maken. Niet alleen docenten, ook ex-docenten of als locatievoorzitter iemand die normaal heel ander werk doet maar dit als zijn “maatschappelijke bijdrage” ziet; zoals iemand mij vertelde.
Code rood voor 26 juni 2026 wegens de hitte kwam dus ook hard aan. Een negatief reisadvies en het advies alleen te reizen als het echt noodzakelijk is vergde een snelle afweging door het crisisteam of de examens door zouden gaan of niet. Alles afwegende is besloten dat niet te doen met het oog op de gezondheid en veiligheid van de leerlingen en examenbetrokkenen (examinatoren, locatievoorzitters, surveillanten). Dat raakte ongeveer 700 examens van 300 leerlingen op 12 scholen voor voortgezet speciaal onderwijs. Het ging om mondelinge examens. Dat besluit heeft veel discussie gegeven tot en met het landelijke nieuws aan toe. Met name omdat het inhalen, en daarvoor ruimte vinden in de al krappe zomerplanning, veel hoofdbrekens kostte. Met medewerking van veel scholen, examinatoren, leerlingen, docenten en ouders is dat uiteindelijk voor een groot deel gelukt. Alle reacties en argumenten voor en tegen het besluit hebben wel geleid tot een nieuwe afweging over wat te doen als het weer code rood wordt door hitte. Immers; het was pas 26 juni.
Vandaar de titel van dit blog: je hoopt voor iedereen dat het niet weer code rood wordt en zeker niet omdat we dan echt in de zomervakantie zouden zitten. Gelukkig hebben we geen code rood meer gehad.
Door de ervaringen van 26 juni hebben we wel de situatie ‘als er code rood komt’ nog eens tegen het licht gehouden. Bij code rood is het advies alleen te reizen indien strikt noodzakelijk met het oog op veiligheid en gezondheid. Uiteindelijk is dat altijd een persoonlijke afweging. Niet alleen door de eigen gezondheid en wat je als veilig ziet, maar ook omdat de omstandigheid per betrokkene anders is. Sommigen moeten meerdere uren reizen. De één in een auto met airconditioning, de ander eerst een stuk lopen of fietsen en dan met het ov.
We hebben vanuit de ervaringen op 26 juni als voorlopig nieuw uitgangspunt genomen dat de staatsexamens vo ook bij code rood doorgaan en het ieders persoonlijke afweging is of het wel of niet veilig genoeg is om te komen. Gelukkig hebben we dit nieuwe uitgangspunt niet hoeven te beproeven, code rood bleef uit. De komende periode nemen we de tijd om ons nieuwe uitgangspunt met alle betrokkenen bij de staatsexamens te bespreken en nog eens tegen het licht te houden voor we er definitief een klap op geven. Dat was het voornemen en dat blijft het.
Of het door het duimen komt, zullen we nooit weten maar zeker is dat ik blij ben voor alle betrokkenen dat het tot nu toe bij code rood in juni is gebleven.