Hoe zien de centrale examens wiskunde vmbo er vanaf 2029 uit? Een relevante vraag, want wiskunde vmbo is het eerste vak dat vanuit de actualisatie een nieuw centraal examen krijgt. Vanaf komend schooljaar krijgen vmbo-leerlingen les in de nieuwe stof. Een jaar later (vanaf april 2029) worden de eerste nieuwe centrale examens afgenomen. Om docenten en leerlingen goed voor te bereiden op dat nieuwe centraal examen heeft Cito in opdracht van het College voor Toetsen en Examens (CvTE) voorbeeldexamens gemaakt. Tijdens een speciale bijeenkomst eind oktober zijn deze examenopgaven met onder andere docenten besproken.
Vanuit het CvTE leidt Joke Daemen de bijeenkomst in Amersfoort. Zij wil vooral weten of de nieuwe voorbeeldexamens aansluiten bij het nieuwe programma. ‘Je hebt bepaalde gedachten bij het actualiseren, je beoogt een aantal dingen te realiseren die in het oude programma wellicht wat knelden. Het wiskundig denken van een leerlingen moet beter zichtbaar zijn, denk hierbij aan probleem oplossen of modelleren.' Alle wiskundedocenten vmbo die lesgeven aan examenleerlingen hebben in oktober de vraag gekregen naar de voorbeeldopgaven te kijken en een vragenlijst in te vullen. ‘Ik was best tevreden met de resultaten, docenten waren niet overvallen, de vragen kwamen overheen met hun verwachtingen’.
De resultaten van de vragenlijst worden tijdens de plenaire opening besproken. Daarna bekijken docenten in kleine groepen verschillende voorbeeldopgaven. Ze kijken kritisch naar de vragen. De eerste vraag gaat over het berekenen van het montuur van een bril. ‘Als leerlingen hier zelf mee gaan oefenen, dan zullen sommigen wel even denken ‘wat moet ik hiermee’, maar ik snap de vraag wel’, zegt één van de docenten. ‘Het is een vraag die goede en zwakke leerlingen eruit haalt, maar dat is niet erg, want je mag ze best uitdagen’, zegt een andere docent.
Nieuwe manier van denken
Een andere vraag gaat over het uitrekenen van een omtrek van een krukje. Om tot het goede antwoord te komen, moeten de leerlingen abstraheren. Ze moeten als het ware boven de opgave gaan hangen en zich afvragen wat relevant voor het antwoord is en wat niet. Deze manier van wiskundig denken is nieuw voor vmbo kb. Het leidt tot enthousiasme bij de aanwezige docenten. ‘Yes, zoiets zit er in’, zegt de één. Een andere docent is ook blij dat er ‘echt een ander type vraag’ tussen de voorbeeldopgaven zit.
De resultaten van de bijeenkomst worden door de vaststellingscommissie meegenomen. Waar nodig worden voorbeeldopgaven verder aangescherpt. Uiteindelijk worden ze vastgesteld en komen de voorbeeldopgaven op examenblad.nl te staan. Dat zal in het voorjaar 2027 zijn. ‘We hebben straks goede voorbeelden nodig, zodat docenten hun leerlingen goed kunnen voorbereiden op een passende afsluiting’, aldus Daemen.