Het College voor Toetsen en Examens (CvTE) herziet in 2026 en 2027 in twee stappen de normering van de doorstroomtoetsen. De normering bepaalt welke referentieniveaus voor Lezen, Rekenen en Taalverzorging en welk toetsadvies aan een bepaalde toetsscore worden gekoppeld. De wijzigingen zijn voor het eerst zichtbaar in de resultaten van de doorstroomtoets van 2027. In dit nieuwsbericht, een filmpje (zie onderaan pagina) en een technische toelichting leggen we uit wat deze wijzigingen inhouden en wat dit betekent voor scholen.
Wat gebeurt er?
In 2026 is een nieuwe methode ingevoerd waarbij alle beschikbare toetsgegevens sinds 2018 gezamenlijk worden gebruikt voor de normering van de doorstroomtoetsen. Daarvoor werd de normering gebaseerd op de resultaten van de normering van alleen het voorafgaande jaar. Deze wijziging volgt uit een onafhankelijke audit van ETS Global. Daarin is onderzocht of en hoe de normering verder kon worden verbeterd. Uit de audit bleek dat het gebruik van alle beschikbare gegevens sinds 2018 leidt tot een stabielere basis voor de normering (voor verdere uitleg hierover, zie deze toelichting).
Vanaf de doorstroomtoets van 2027 worden daarnaast de grensscores voor referentieniveaus voor Lezen, Rekenen en Taalverzorging en de grensscores voor toetsadviezen herijkt. Bij deze herijking wordt opnieuw bepaald waar deze grensscores moeten liggen binnen de normeringsmethodiek die sinds 2026 wordt gebruikt. Ook in de jaren daarna worden de grensscores binnen deze normeringsmethodiek op dezelfde wijze vastgesteld. De inhoud van de referentieniveaus en de toetsen verandert daarbij niet.
Jaarlijks zien we kleine verschillen in resultaten op de doorstroomtoetsen, zowel landelijk als binnen de verschillende doorstroomtoetsen. Ook scholen zien verschillen in de resultaten van jaar tot jaar. Dat kan bijvoorbeeld samenhangen met verschillen in leerlingpopulaties.
Naast deze gebruikelijke jaarlijkse verschillen verwachten we dat de herijking van de normering in 2027 invloed heeft op sommige uitkomsten van de doorstroomtoets. Op basis van analyses van de resultaten van 2026 verwachten we met name effecten bij referentieniveau 2F voor Lezen. Het aandeel leerlingen dat dit referentieniveau behaalt zal naar verwachting iets lager uitvallen dan wanneer de grensscores niet zouden zijn herijkt. Voor de overige referentieniveaus en de verdeling van toetsadviezen verwachten we slechts beperkte effecten. Bij het vergelijken van resultaten tussen 2026 en 2027 is het daarom belangrijk rekening te houden met deze wijziging van de normeringsmethodiek.
Deze wijziging maakt deel uit van de voortdurende evaluatie van de normering van de doorstroomtoetsen. Wanneer nieuwe psychometrische inzichten of onderzoeksgegevens daar aanleiding toe geven, kan de normering altijd worden aangepast.
Wat betekent dit voor scholen?
Er verandert niets in de afname van de toetsen. Voor scholen kunnen de percentages leerlingen die bepaalde referentieniveaus behalen, door deze wijziging anders uitpakken dan voorgaande jaren. Naar verwachting zal het percentage leerlingen dat referentieniveau 2F voor Lezen behaalt op landelijk niveau iets lager uitvallen. De wijziging betekent niet dat leerlingen minder goed zijn geworden op dit onderdeel, maar zijn een gevolg van de voorgenomen wijziging in normeringsmethodiek. De normering sluit dan weer beter aan bij de oorspronkelijke norm voor dit onderdeel. De verschillen zijn het gevolg van de wijziging in de normering. Voor de overige referentieniveaus en de verdeling van toetsadviezen verwachten we slechts beperkte verschillen.
De Inspectie van het Onderwijs is op de hoogte van de voorgenomen wijziging en vindt het onwenselijk dat scholen hier in het toezicht mogelijk een nadeel van kunnen ondervinden. De inspectie heeft de resultaten van de doorstroomtoets 2027 nodig om de effecten van deze wijziging verder te onderzoeken. Indien nodig zal de inspectie haar werkwijze op de nieuwe situatie aanpassen en hierover communiceren. Voor de beoordeling van de resultaten in de onderzoeken van dit schooljaar verandert er niets. Het onderwijsresultatenmodel dat de inspectie gebruikt is gebaseerd op de doorstroomtoetsen van eerdere jaren (2024-2025-2026).
Meer informatie
Bekijk voor meer informatie onze technische toelichting, een korte Q&A en onderstaand filmpje. Hierin wordt nader ingegaan op de aanleiding voor de wijziging, de normeringsmethodiek zelf en op de verwachte gevolgen voor scholen en toetsaanbieders. Voor algemene vragen over de normering kun je mailen naar info@cvte.nl. Scholen met specifieke vragen over hun toetsafname kunnen terecht bij de betreffende toetsaanbieder.
